Przełęcz Magurska to punkt na wysokości 949 metrów nad poziomem morza, położony w grani głównej Magury Spiskiej po słowackiej stronie granicy. Przez przełęcz przebiega droga krajowa nr 542 łącząca Białą Spiską ze Spiską Starą Wsią, co czyni to miejsce łatwo dostępnym dla zmotoryzowanych. Mimo że nie jest to spektakularna atrakcja sama w sobie, stanowi dobry punkt wypadowy do wędrówek po Magurze Spiskiej i oferuje przyzwoite widoki na otaczające pasma górskie.
- wspaniałe panoramy na Tatry i Pieniny
- łatwy dostęp z drogi krajowej
- historyczny łemkowski krzyż
- idealne miejsce na wędrówki
- minimalna infrastruktura sprzyja ciszy
Gdzie leży Przełęcz Magurska i jak tam dotrzeć
Przełęcz znajduje się między dwoma szczytami: Spádikiem (1088 m) od zachodu a Jaworem (942 m) od wschodu. Dzieli ona długi, ponad 30-kilometrowy grzbiet Magury Spiskiej na dwie części – zachodnią, zwaną przez Słowaków Repiskiem (od nazwy najwyższego szczytu Rzepisko, 1259 m) oraz wschodnią, nazywaną Veterný vrch (Wietrzny Wierch, 1111 m).
Dojazd samochodem nie sprawia żadnych problemów. Droga krajowa nr 542 jest asfaltowa i dobrze utrzymana, choć górzysta i kręta. Z polskiej strony najwygodniej jechać przez przejście graniczne w Łysej Polanie lub Jurgowie, a następnie kierować się na Białą Spiską. Z kierunku Kieżmarku czy Starej Lubowni również można dojechać bez większych trudności.
Na samej przełęczy znajduje się niewielki parking, gdzie można zostawić auto. To popularne miejsce postoju dla kierowców pokonujących tę trasę – wielu zatrzymuje się tu na chwilę, żeby rozprostować nogi i podziwiać widoki.
Co można zobaczyć na Przełęczy Magurskiej
Infrastruktura jest minimalna, ale wystarczająca. Na miejscu stoi drewniana wiata chroniąca przed deszczem i wiatrem, ustawiono kilka ławek dla turystów. Obok drogi i parkingu zwraca uwagę łemkowski krzyż – świadectwo historii tego regionu i kultury łemkowskiej, która przez wieki kształtowała tę część Karpat.
Największym atutem przełęczy są widoki. Teren jest tutaj odkryty, dzięki czemu rozciągają się stąd dość szerokie panoramy na otaczające pasma. Widać stąd Tatry, fragmenty Pienin, a w dobrych warunkach pogodowych można dostrzec znacznie więcej szczytów. Warto mieć ze sobą aparat, szczególnie w godzinach porannych lub przed zachodem słońca, gdy światło jest najlepsze.
Huragan, który przeszedł przez Magurę Spiską w 2004 roku, powalił niemal cały las na odcinku od Smreczyn po Spádik. Dzięki temu szlaki granią stały się znacznie bardziej widokowe, choć wcześniej wędrówka odbywała się głównie w cieniu drzew.
Szlaki turystyczne i wędrówki z przełęczy
Przełęcz Magurska to przede wszystkim punkt wyjścia do wędrówek po Magurze Spiskiej. Przez przełęcz przebiega niebieski szlak granią, który łączy różne części pasma. Można stąd wyruszyć na wschód w kierunku Jawora i dalej do Przełęczy Toporzeckiej, albo na zachód przez Spádik w stronę Smreczyn i Bukowiny.
Trzeba jednak wiedzieć, że odcinek graniowy od Bukowiny do Przełęczy Magurskiej nie należy do najbardziej uczęszczanych. Brakuje tu schronisk turystycznych i źródeł wody, a sama trasa prowadzi przez kilka niewybitnych wierzchołków. Teren jest stosunkowo równy, podejścia niewielkie. To raczej spacer dla tych, którzy cenią sobie spokój i chcą uniknąć tłumów.
Z Przełęczy Magurskiej można też zejść niebieskim szlakiem do Zdziaru przez Średnicę i Magurę – to trasa wymagająca około 6,5 godziny marszu. W przeciwną stronę prowadzi szlak przez Jawor, Kamieniarkę, aż do Drużbaków Wyżnych (około 4,5 godziny).
Dla kogo jest Przełęcz Magurska
To miejsce przede wszystkim dla zmotoryzowanych turystów, którzy chcą zobaczyć coś więcej niż główne szlaki tatrzańskie. Przełęcz sprawdzi się jako krótki przystanek podczas przejazdu przez Magurę Spiską – wystarczy 15-20 minut, żeby rozejrzeć się po okolicy i zrobić kilka zdjęć.
Dla pieszych turystów przełęcz ma znaczenie jako punkt na trasie dłuższych wędrówek. Nie jest to cel sam w sobie, ale wygodne miejsce do odpoczynku z dostępem do drogi i możliwością ewentualnego zejścia w razie potrzeby. Rodziny z małymi dziećmi mogą tu przyjechać samochodem i spokojnie pospacerować po okolicy, choć trzeba uważać na ruch drogowy.
Praktyczne informacje – dojazd, parking, czas zwiedzania
Dojazd: drogą krajową nr 542 między Białą Spiską a Spiską Starą Wsią. Z polskiej strony najwygodniej przez Łysą Polanę lub Jurgów, następnie kierować się na Białą Spiską i jechać dalej drogą nr 542 w górę serpentyn. Przełęcz znajduje się mniej więcej w połowie drogi między tymi miejscowościami.
Parking: bezpłatny, niewielki, mieszczący kilkanaście samochodów. W sezonie letnim i w weekendy może być zajęty, ale rotacja jest spora – ludzie zatrzymują się na krótko.
Czas zwiedzania: jeśli tylko chcesz się zatrzymać na chwilę podczas przejazdu – wystarczy 15-30 minut. Jeśli planujesz wędrówkę szlakiem granicznym, to oczywiście znacznie dłużej, w zależności od wybranej trasy (od 2-3 godzin na krótsze odcinki do całego dnia na dłuższe przejścia).
Ceny: brak opłat za wstęp czy parking. To publiczne miejsce dostępne dla wszystkich.
Najlepszy czas na wizytę: od późnej wiosny do jesieni. Zimą droga może być oblodzona lub zamknięta z powodu śniegu. Najładniejsze widoki są w bezchmurne dni, szczególnie rano lub przed zachodem słońca.
Magura Spiska to jedno z mniej znanych pasm Beskidów Zachodnich. Znajduje się w całości na Słowacji, choć z polskiej strony widać ją doskonale z okolic Czorsztyna czy Niedzicy. Nazwa „Magura” pojawia się w wielu miejscach Karpat i pochodzi prawdopodobnie od starosłowiańskiego określenia łysej, bezleśnej góry.
Co warto wiedzieć przed wizytą
Przełęcz Magurska nie ma żadnej infrastruktury gastronomicznej ani sanitarnej. Nie ma tu sklepów, restauracji ani toalet. Warto więc zabrać ze sobą wodę i coś do jedzenia, jeśli planujesz dłuższy postój lub wędrówkę.
Droga nr 542 jest popularna wśród motocyklistów, którzy lubią pokonywać jej serpentyny. Trzeba na to uważać, szczególnie przy wchodzeniu na szlaki bezpośrednio przy drodze.
Jeśli wybierasz się na wędrówkę grzbietem, pamiętaj że odcinek między Bukowiną a Przełęczą Magurską jest mało uczęszczany i nie ma tam źródeł wody. Weź odpowiednie zapasy i poinformuj kogoś o planach.
Łemkowski krzyż przy przełęczy to ciekawy element kulturowy. Łemkowie zamieszkiwali te tereny przez stulecia, tworząc unikalną kulturę karpacką. Po II wojnie światowej większość z nich została wysiedlona, ale ślady ich obecności – jak ten krzyż – wciąż można odnaleźć w wielu miejscach Beskidów.