W samym sercu Beskidu Niskiego, w niewielkiej miejscowości uzdrowiskowej Wysowa-Zdrój, stoi drewniany budynek, który łączy w sobie tradycję dawnych kurortów z praktyczną funkcją – to pijalnia wód mineralnych. Miejsce to nie jest przypadkowym obiektem turystycznym, ale żywą częścią uzdrowiska, gdzie można spróbować pięciu różnych wód leczniczych prosto ze źródła. Dla jednych to ciekawostka, dla innych element kuracji, a dla spacerowiczów – przyjemny przystanek podczas wędrówki po parku zdrojowym.
Wysowa-Zdrój nie zawsze była tak spokojna. Przed I wojną światową miejscowe wody zyskały europejską renomę, a uzdrowisko porównywano do słynnego włoskiego Merano. To spory komplement, biorąc pod uwagę, że Merano było wówczas jednym z najbardziej prestiżowych kurortów w Europie.
- autentyczne wody mineralne prosto ze źródła
- pięć unikalnych smaków do spróbowania
- historia rekonstrukcji pijalni
- malowniczy Park Zdrojowy wokół
- idealne miejsce na relaks i zdrowie
Historia pijalni – od pożaru do odbudowy
Obecny budynek pijalni to nie oryginalny obiekt z dawnych czasów świetności uzdrowiska. Pierwotna drewniana pijalnia spłonęła w latach 60. XX wieku i przez kilka dekad Wysowa-Zdrój funkcjonowała bez tego charakterystycznego elementu infrastruktury uzdrowiskowej. Dopiero w listopadzie 2006 roku gmina zdecydowała się na odtworzenie tego miejsca.
Projekt opracowano w oparciu o archiwalne zdjęcia i materiały, starając się wiernie odtworzyć wygląd spalonej pijalni. Nie była to łatwa rekonstrukcja – trzeba było przeanalizować stare fotografie, dopasować wymiary, zachować charakter drewnianej architektury. Efekt jest jednak przekonujący – prostokątny budynek o wymiarach około 16 na 8 metrów, z charakterystycznym zadaszonym tarasem w kształcie półkola i podcienami wspartymi na drewnianych słupach.
Wysowa-Zdrój dysponuje obecnie 14 ujęciami wód mineralnych, ale w pijalni można spróbować tylko pięciu z nich. Pozostałe wykorzystywane są w rozlewni – to właśnie tutaj produkowana jest znana w całej Polsce Wysowianka.
Pięć źródeł – pięć różnych smaków
W pijalni udostępniono wody z pięciu źródeł: Henryk, Franciszek, Anna, Józef II i Słone. Każda z nich ma nieco inne właściwości i – co można zauważyć od razu – inny smak. To nie jest woda mineralna z butelki, do której większość z nas jest przyzwyczajona. Wody te są znacznie bardziej intensywne, gazowane naturalnie, z wyraźnym mineralnym posmakiem.
Najbardziej charakterystyczna jest woda ze źródła Henryk – to szczawa wodorowęglanowo-chlorkowo-sodowa z zawartością boru. Zalecana jest przy chorobach dwunastnicy, wrzodach żołądka, cukrzycy i schorzeniach dróg żółciowych. Dodatkowo uzupełnia niedobór jodu w organizmie. Pozostałe wody również mają swoje specyficzne zastosowania lecznicze, głównie w chorobach układu trawiennego i moczowego.
Nie każdemu te wody będą smakowały – są mocno zmineralizowane, musujące, czasem słonawe. Ale to właśnie ta autentyczność sprawia, że wizyta w pijalni to coś więcej niż tylko turystyczna ciekawostka. To doświadczenie, które łączy się z wielowiekową tradycją lecznictwa uzdrowiskowego.
Park Zdrojowy – coś więcej niż pijalnia
Pijalnia położona jest w centrum Parku Zdrojowego, tuż obok rozlewni wód mineralnych i bezpośrednich ujęć źródeł. To kameralne miejsce, otoczone zielenią, z alejkami spacerowymi i ławkami. W pobliżu znajduje się fontanna oraz tężnia solankowa – dodatkowa atrakcja dla tych, którzy chcą skorzystać z dobrodziejstw inhalacji.
Park nie jest duży, ale ma swój spokojny klimat. Można tu spotkać kuracjuszy z pobliskich sanatorium, turystów wypoczywających w pensjonatach oraz miejscowych mieszkańców na popołudniowym spacerze. To typowa atmosfera małego uzdrowiska – bez pośpiechu, bez tłumów.
W parku znajdują się także ogólnodostępne ujęcia wód mineralnych – Aleksandra i Józef I – z których można korzystać bezpłatnie. To dobra opcja dla tych, którzy chcą tylko spróbować miejscowej wody bez wchodzenia do pijalni.
Dla kogo jest to miejsce?
Pijalnia wód mineralnych w Wysowej-Zdroju to przede wszystkim miejsce dla osób, które przyjeżdżają tu na kurację lub świadomie szukają naturalnych metod wspomagania zdrowia. Kuracjusze przychodzą tu regularnie, zgodnie z zaleceniami lekarskimi, pijąc określone ilości wody w określonych porach dnia.
Ale to również ciekawy punkt na mapie dla zwykłych turystów zwiedzających Beskid Niski. Rodziny z dziećmi mogą tu zajrzeć podczas spaceru po parku – dzieci zazwyczaj z ciekawością próbują musującej wody prosto ze źródła, choć nie zawsze są zachwycone smakiem. Miłośnicy historii i architektury docenią drewnianą konstrukcję budynku i jego uzdrowiskowy klimat.
Wody mineralne z Wysowej zostały oficjalnie uznane za wody lecznicze przez Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej w 1974 roku. To potwierdzenie ich rzeczywistych właściwości terapeutycznych, nie tylko marketingowy zabieg.
Jak dotrzeć do pijalni i ile czasu zaplanować?
Pijalnia znajduje się w centrum Wysowej-Zdroju, w Parku Zdrojowym. Dojeżdżając drogą główną od strony Uścia Gorlickiego, należy minąć charakterystyczny drewniany kościół w Wysowej. Około 450 metrów dalej znajduje się zjazd w lewo, który prowadzi bezpośrednio do parku – stamtąd już tylko około 120 metrów.
Alternatywnie można jechać dalej drogą główną jeszcze około 800 metrów i dopiero wtedy skręcić w lewo, a następnie po około 130 metrach ponownie w lewo, zgodnie z drogowskazem „Park Zdrojowy”. Ta trasa jest nieco dłuższa, ale może być wygodniejsza dla osób przyjeżdżających z przeciwnej strony.
Na samą wizytę w pijalni wystarczy 20-30 minut, jeśli chce się spokojnie spróbować wszystkich dostępnych wód i posiedzieć chwilę na tarasie. Warto jednak zaplanować więcej czasu na spacer po całym Parku Zdrojowym, odwiedzenie tężni solankowej i fontanny. Z dziećmi lub w ramach dłuższego odpoczynku można tu spędzić godzinę, dwie.
Informacje praktyczne – godziny otwarcia i ceny
Pijalnia Wód Mineralnych w Wysowej-Zdroju jest czynna codziennie. Godziny otwarcia to poniedziałek-sobota w godzinach 7:30-19:25, a w niedziele i święta 10:00-20:00. Warto sprawdzić aktualne godziny przed wizytą, ponieważ mogą się zmieniać w zależności od sezonu.
Korzystanie z wód w pijalni jest płatne, w przeciwieństwie do ogólnodostępnych ujęć w parku. Ceny nie są wygórowane – to kilka złotych za możliwość spróbowania wód leczniczych prosto ze źródła. Dla kuracjuszy często koszty te są wliczone w cenę pobytu sanatoryjnego.
Wysowa-Zdrój to spokojne uzdrowisko, więc nie należy spodziewać się tutaj rozbudowanej infrastruktury turystycznej. Jest kilka pensjonatów, restauracji i sklepów, ale to miejsce dla tych, którzy szukają ciszy i kontaktu z naturą, a nie rozrywki i atrakcji. Beskid Niski to najrzadziej zaludnione góry w Polsce, co ma swoje zalety – brak tłumów, autentyczność, spokój.
Pijalnia wód mineralnych to jeden z elementów uzdrowiskowej infrastruktury Wysowej-Zdroju, który warto włączyć w plan zwiedzania tego zakątka Beskidu Niskiego. Nie jest to spektakularna atrakcja, ale miejsce autentyczne, zachowujące tradycję polskich uzdrowisk i oferujące realny kontakt z naturalnymi wodami leczniczymi. Dla jednych będzie to ciekawostka na godzinę, dla innych – ważny element kuracji zdrowotnej.